Archiwum Tagów | "ruchliwość"

Test HBA – poszerzenie diagnostyki seminologicznej dostępne dla każdego laboratorium

Tags: , , ,

Test HBA – poszerzenie diagnostyki seminologicznej dostępne dla każdego laboratorium

Opublikowany w 25 październik 2013 przez eliza

Test wiązania z hialuronianem (kwasem hialuronowym) znany jako HBA (ang. Hyaluronan Binding Assay) jest testem funkcjonalności plemników rozszerzającym rutynową diagnostykę seminologiczną (producent: ORIGIO).

Zdolność wiązania się plemników z hialuronianem jest uzyskiwana w końcowych etapach produkcji i jest oznaką nie tylko obecności samego receptora w błonie komórkowej plemnika, ale i prawidłowego ukończenia takich etapów produkcji plemników, jak rozdziału materiału genetycznego w czasie mejozy, stabilizacji tego materiału, pozbycia się nadmiaru cytoplazmy, wytworzenia struktur akrosomu, wstawki i witki plemnika, przemodelowania struktury błony komórkowej i wbudowania w nią odpowiednich, innych receptorów.

Kwas hialuronowy jest związkiem obficie występującym w osłonce przejrzystej oraz wieńcu promienistym otaczającym oocyt i z tego względu receptor dla tego kwasu jest tak ważny dla prawidłowego funkcjonowania plemnika. Plemniki wykazujące możliwość wiązania z hialuronianem mają tym samym zdolność do rozpoznania komórki jajowej, przenikania przez otaczające ją osłony, a tym samym do zapłodnienia. Natomiast plemniki nie wiążące się z kwasem hialuronowym tych zdolności nie mają. Dlatego metoda z zastosowaniem kwasu hialuronowego (diagnostycznie szkiełka HBA, terapeutycznie – PICSI) okazuje się równie przydatnym narzędziem diagnostycznym jak np. testy defragmentacji DNA, a jeśli chodzi o typowanie plemników które powinny być użyte do zapłodnienia (metodą PICSI) jest jedyna w swoim rodzaju.

 

Wykonanie testu

Wykonanie i ocena testu są wyjątkowo proste i szybkie. Na szkiełko podstawowe opłaszczone kwasem hialuronowym nakłada się 7-10μl wymieszanego nasienia i nakrywa szkiełkiem nakrywkowym zawierającym w centrum siatkę 10×10 kwadratów (analogiczną jak w komorze Maklera) ułatwiającą zliczanie (oba szkiełka są dostarczone w zestawie do wykonywania testu).

 

HBA komora

Zdjęcie przedstawia szkiełko do wykonywania testu HBA. Na każdym szkiełku znajdują się dwa pola do wykonania dwóch testów. Na zdjęciu pole po lewej jest przykryte szkiełkiem nakrywkowym.

 

Szkiełko ocenia się w mikroskopie świetlnym po 10-20 minutach, w powiększeniu 200 lub 400x. Należy zliczyć przynajmniej 100 ruchliwych plemników (zliczenie większej liczby zwiększa precyzję metody), które różnicuje się na dwie grupy:
- plemniki, które związały się z kwasem hialuronowym – nie wykazujące ruchu postępowego, związane główką z powierzchnią szkiełka, wykazujące szybkie ruchy witki z jednoczesnym brakiem ruchu postępowego (mogą okręcać się wokół osi wyznaczonej przez główkę plemnika),
- plemniki niewiążące się z kwasem hialuronowym – wykazujące ruch postępowy bez oznak wiązania.

Wg zaleceń producenta wynik testu traktuje się jako prawidłowy jeżeli >=80% ruchliwych plemników wiąże się w teście HBA (mniej niż 80% ruchliwych plemników związanych – wynik nieprawidłowy, płodność obniżona). Nie należy jednak interpretować tych wartości w taki sposób, że wartości poniżej 80% świadczą o bezpłodności – im niższy odsetek plemników związanych z hialuronianem, tym słabszy (ale nie zerowy) ich potencjał do zapłodnienia.

Poniższe filmy przedstawiają pozytywny i negatywny wynik testu HBA.

Negatywny wynik testu HBA – preparat mikroskopowy z nasienia, w którym widoczne są plemniki pływające swobodnie i nie „przyłączające się” do szkiełka mikroskopowego pokrytego kwasem hialuronowym.

Pozytywny wynik testu HBA – preparat mikroskopowy z nasienia, w którym widoczne są plemniki w większości przyłączone do szkiełka mikroskopowego pokrytego kwasem hialuronowym (stosunkowo niewiele plemników pływa swobodnie). Główki plemników są „uwięzione” na szkiełku, natomiast witki poruszają się.

Należy pamiętać, że test HBA można wykonać jedynie w próbkach, w których występują plemniki ruchliwe. Poza tym badanie to może być trudne do przeprowadzenia u pacjentów z bardzo małą liczbą plemników (analiza może być pracochłonna i wymagać użycia więcej niż jednego szkiełka). Jednakże, dla tych pacjentów (oligozoospermia, kryptozoospermia) badanie wiązania z hialuronianem może mieć szczególną wagę – decyduje ono o kwalifikacji do odpowiedniej procedury zapłodnienia pozaustrojowego: ICSI lub PICSI, oraz o szansach powodzenia tych procedur. PICSI jest techniką docytoplazmatycznego wstrzyknięcia plemnika (czyli ICSI) poprzedzoną wyborem plemnika związanego z hialuronianem, czyli dojrzałego. Zdolność wiązania z hialuronianem jest zachowana po procedurach mrożenia nasienia oraz po ich preparatyce np. wirowaniu w gradiencie lub swim-upie, jednakże ww. wartości do interpretacji wyniku są ustalone dla nasienia świeżego.

 

Wskazania do wykonania

Ze względu na fakt, iż nawet prawidłowy wynik badania ogólnego nasienia nie gwarantuje płodności danego mężczyzny, test HBA jest traktowany jako badanie uzupełniające w diagnostyce męskiej niepłodności. Z tego względu może być wykonywany rutynowo przy każdej analizie nasienia lub jako badanie rozszerzające diagnostykę, o szczególnej wadze w następujących przypadkach:

- pacjenci o prawidłowych parametrach badania ogólnego, w sytuacji przedłużającej się niepłodności o nieustalonej przyczynie;
- pacjenci o wysokim odsetku plemników o nieprawidłowej morfologii;
- pacjenci o wysokim odsetku plemników z zaburzeniami jakości chromatyny plemnikowej;
- pacjenci kwalifikowani do metod rozrodu wspomaganego, szczególnie do ICSI, w celu ustalenia czy należy u nich zastosować tradycyjną procedurę, czy powinno się ją poprzedzić selekcją plemników na podłożu z hialuronianem (PICSI).

Należy też pamiętać, że obecność receptora dla hialuronianu na plemnikach może być czasowo upośledzana przez różne czynniki zaburzające produkcję i dojrzewanie plemników, dlatego też wynik testu HBA nie jest niezmienny przez całe życie pacjenta. Z tego też powodu w niektórych przypadkach stosowne może być powtórzenia badania.

Podsumowując, test HBA jest bardzo cennym wzbogaceniem diagnostyki seminologicznej, technicznie dostępnym dla każdego laboratorium wykonującego badanie ogólne, gdyż nie wymaga żadnego dodatkowego sprzętu i wyposażenia poza mikroskopem.

 

Wyłącznym dystrybutorem w Polsce jest firma:
Rovers Polska Sp. z o.o.
05-501 Piaseczno, ul. Stołeczna 10
tel.: 22 737-11-95, faks: 22 737-11-96
e-mail: info@rovers.pl

 

Więcej nt. sposobu wykonania testu HBA oraz PICSI: link


 
					

Komentarze (0)

Tags: , , , ,

Lepsze nasienie u ojców bliźniaków

Opublikowany w 23 styczeń 2013 przez eliza

Ciekawych informacji na temat ojców bliźniaków dostarczyło badanie duńskich naukowców opisane w 2007 roku. Otóż wykazali oni, że ojcowie bliźniaków mają lepsze parametry nasienia w porównaniu do ojców dzieci z ciąż pojedynczych. Ojcowie bliźniaków mieli o kilkanaście punktów procentowych wyższą ruchliwość plemników oraz o kilka punktów procentowych lepszą morfologię plemników. Także koncentracja plemników o tych mężczyzn była wyższa. Co ciekawe, dotyczyło to przede wszystkim ojców bliźniaków dwujajowych.
Wyniki te potwierdziły teorię, że uzyskiwanie ciąż bliźniaczych jest miernikiem płodności, co dodatkowo jest także wspierane przez wyniki innych badań pokazujące, że odsetek ciąż bliźniaczych u mężczyzn z obniżonym potencjałem płodności jest także obniżony.

Na podstawie: Hum Reprod. 2007 Mar;22(3):751-5. Epub 2006 Nov 29. Twin pregnancy possibly associated with high semen quality. Asklund C, Jensen TK, Jørgensen N, Tabor A, Sperling L, Skakkebaek NE.

Komentarze (0)

aglutynaty plemników widziane w mikroskopie świetlnym w powiększeniu 200x

Tags: , , , ,

Aglutynacja plemników – co to oznacza?

Opublikowany w 19 wrzesień 2011 przez blimusiek

Aglutynacja plemników jest to zjawisko polegające na przyleganiu ruchliwych plemników do siebie nawzajem, co uniemożliwia im ruch w wybranym kierunku (tzw. ruch postępowy, inaczej progresywny). Grupa plemników przylegających do siebie tworzy w takich przypadkach tzw. aglutynat. Plemniki związane w aglutynacie zwykle nadal wykazują dość intensywny ruch, co przy obserwacji plemników w mikroskopie wygląda jakby plemniki „szarpały się” w miejscu, próbując oderwać się od aglutynatu. W innych przypadkach, kiedy aglutynacja jest bardzo duża i dotyczy wielu plemników ich ruch może być znacznie słabszy.

Wyróżnia się 4 stopnie aglutynacji:

  • stopień 1: niewielkie aglutynaty zawierające <10 plemników, wiele plemników nie związanych w aglutynatach;
  • stopień 2: umiarkowanej wielkości aglutynaty zawierające 10–50 plemników, w preparacie obecne plemniki nie związane;
  • stopień 3: duże aglutynaty, zwierające >50 plemników, w preparacie obecne plemniki nie związane;
  • stopień 4: wszystkie plemniki związane w dużych aglutynatach, aglutynaty łączące się ze sobą nawzajem.
aglutynaty plemników widziane w mikroskopie świetlnym w powiększeniu 200x

Zdjęcia przedstawiają aglutynaty plemników widziane w mikroskopie świetlnym w powiększeniu 200x. Aglutynat na zdjęciu po prawej stronie zawiera tylko kilka plemników, więc jest to aglutynacja 1-szego stopnia. Zdjęcie po stronie lewej przedstawia większy aglutynat, zawierający ponad 10 plemników, co jest charakterystyczne dla aglutynacji 2-giego stopnia.

Plemniki w aglutynatach mogą się z sobą łączyć główkami, wstawkami lub witkami lub też w sposób mieszany. W związku z tym można także wyróżnić 5 dodatkowych typów aglutynacji oznaczanych literami A-E. Są to następujące typy:

  • A: aglutynacja główka – główka;
  • B: aglutynacja witka – witka (witki plemników są połączone ze sobą na znacznej długości);
  • C: aglutynacja koniec witki – koniec witki (witki kolejnych plemników są połączone ze sobą samymi końcami);
  • D: aglutynacja mieszana (witki łączą się z witkami, przy jednoczesnym połączeniu główek z główkami);
  • E: aglutynacja sieciowa (główki i witki są splątane, nie widać wyraźnej aglutynacji główek ponieważ są one przesłonięte połączonymi witkami).

Optymalną, prawidłową sytuacją w nasieniu jest brak aglutynacji plemników. Jednak niewielka aglutynacja (1-2 stopnia) nie dyskwalifikuje pacjenta z możliwości posiadania potomstwa drogą naturalną.

Obecność aglutynatów plemników, szczególnie wyższych stopni, negatywnie wpływa na sumaryczną ruchliwość postępową plemników. Występowanie aglutynacji może sugerować obecność przeciwciał przeciwplemnikowych (potwierdzenie ich obecności wymaga jednak dodatkowych testów), nie jest jednak wystarczającym dowodem istnienia immunologicznego podłoża niepłodności.

Nie należy mylić aglutynacji z agregacją. Agregacja oznacza przyleganie nieruchliwych plemników do siebie lub też przyleganie ruchliwych plemników do innych elementów np. komórek, i jeśli występuje, powinna być odnotowywana jako odrębne zjawisko.

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med)

Poniższe filmy przedstawiają aglutynację plemników widoczną w preparatach mikroskopowych z nasienia. W preparatach widoczne aglutynaty składające się z kilku – kilkudziesięciu plemników, a także liczne plemniki poruszające się ruchem postępowym.

Komentarze (2)

Interpretacja wyników badania nasienia

Tags: , , , , , ,

Interpretacja wyników badania nasienia

Opublikowany w 18 wrzesień 2011 przez blimusiek

Prawidłowość poszczególnych parametrów nasienia ocenia się przede wszystkim w oparciu o wytyczne WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), które ulegały zmianom na przestrzeni lat w miarę pojawiania się nowych badań i obserwacji medycznych (Obowiązujące i archiwalne „normy” badania nasienia). Obecnie obowiązujące normy zostały wydane w roku 2010 i w skrócie wyglądają następująco:

  • liczebność plemników: >= 15 mln / ml lub >= 39 mln/ ejakulat;
  • żywotność plemników: >= 58% żywych plemników;
  • ruchliwość plemników: >= 32% plemników o ruchu postępowym;
  • morfologia plemników: >= 4% plemników o prawidłowej budowie.
  • pH: >= 7,2;
  • objętość ejakulatu: >= 1,5ml.

Całość norm znajduje się tutaj: Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO 2010

Tak więc jeśli wynik dla danego parametru jest wyższy niż przedstawione powyżej wartości to jest on traktowany jako dobry.

Nie mniej jednak wyniki badania nasienia powinny być oceniane w specyficzny sposób uwzględniający zależność poszczególnych parametrów pomiędzy sobą, a także częstotliwość współżycia seksualnego pacjenta czy okres jego wstrzemięźliwości płciowej. Szczególnie jeśli chodzi o wyniki wypadające poniżej zalecanych norm potrzebne jest szersze spojrzenie na cały wynik, a nie tylko na pojedynczy parametr.

Rozważmy kilka możliwych przykładów wyników badania nasienia:

  • wysoka liczba plemników przy niewielkich niedoborach w odsetkach plemników o prawidłowej morfologii, czy ruchliwości. Jeśli liczba plemników u danego pacjenta jest wysoka np. kilkukrotnie przekracza normę, to niedobory w odsetku plemników o prawidłowym ruchu, czy morfologii mogą być wyrównywane przez wyższą liczebność plemników. Np. przy liczebności 100 mln/ml i ruchliwości postępowej 29% (czyli liczebność w normie, ruchliwość poniżej normy) bezwzględna liczba plemników o prawidłowym ruchu jest większa niż u pacjenta, który ma 21mln/ml i ruchliwość 39% (oba parametry w normie). Tak więc, taki wynik nie jest powodem do niepokoju, a tym bardziej do diagnozowania niepłodności męskiej.
  • badanie nasienia wykonane po zbyt krótkim lub zbyt długim okresie wstrzemięźliwości płciowej. Pomimo tego, że zalecany czas wstrzemięźliwości płciowej, jaki powinien być zachowany przed oddaniem nasienia do badania jest ściśle określony (2-7 dni), to pacjenci często nie przestrzegają tego okresu. Dlatego bardzo ważne jest aby przy analizie wyników badania nasienia zwrócić uwagę na ten okres, gdyż może on mieć istotny wpływ na wynik. Jeśli pacjent przychodzi na badanie po zbyt krótkim okresie od ostatniego wytrysku (współżycie/masturbacja), to należy się spodziewać, że liczba plemników może być niższa niż ta, którą wykazałoby badanie wykonane po prawidłowym okresie wstrzemięźliwości. W zależności od okresu wstrzemięźliwości możliwe są dość znaczne zmiany w liczebności plemników np. z 10 mln/ml po 1 dniu wstrzemięźliwości do 25 mln/ml po 3 dniach. Takie różnice są możliwe, jednak nie zawsze istnieją. Podobne zafałszowanie wyniku może mieć miejsce, jeśli pacjent ma zbyt długi okres wstrzemięźliwości płciowej np. kilkanaście dni. W takich przypadkach można się spodziewać zwiększonej liczebności plemników,  jednakże ich ruchliwość, żywotność i morfologia mogą być wtedy gorsze.
  • intensywność współżycia seksualnego przed oddaniem nasienia do badania. Jeśli pacjent prowadzi bardzo intensywne życie seksualne (pod uwagę należy brać zarówno współżycie płciowe, jak i masturbację), a wyniki liczebności plemników są u niego poniżej normy, to te dwa fakty prawdopodobnie można powiązać. Mniejsza aktywność seksualna może wpłynąć na zwiększenie liczebności plemników w próbce przeznaczonej do badania na skutek ich „gromadzenia się” w układzie rozrodczym i pozwolić na uzyskanie prawidłowego wyniku badania nasienia. W takich przypadkach, jeśli para stara się o ciążę zasadne może okazać się  zmniejszenie intensywności współżycia np. w okresie niepłodnym, a przez to niejako „uzbieranie” odpowiedniej liczby plemników do wykorzystania w okresie płodnym u partnerki.Natomiast wśród pacjentów o małej intensywności współżycia płciowego, podobnie jak w wyżej opisanym przypadku zachowanie zbyt długiego okresu wstrzemięźliwości płciowej przed badaniem nasienia może prowadzić do zwiększenia liczby plemników kosztem ich jakości (zaburzeń ruchu lub/i budowy).
  • brak plemników w nasieniu (azoospermia) lub znaczna oligozoospermia. W takich przypadkach trzeba przede wszystkim zweryfikować, czy do badania zostało oddane całe nasienie. Taki wynik może się zdarzyć, jeśli część ejakulatu bogata w plemniki została utracona podczas próby oddania. Jeśli przy kolejnym oddaniu pacjent odda całe nasienie może się okazać, że jego wyniki są w normie. Przy wyniku świadczącym o bardzo złych parametrach nasienia uzasadnione jest powtórzenie badania w celu wykluczenia możliwości błędu przy oddaniu nasienia lub wykonaniu badania. Zobacz także: Azoospermia, czyli brak plemników w nasieniu
  • pogorszone parametry nasienia po przebyciu chorób, którym towarzyszyła podwyższona temperatura ciała. Po otrzymaniu wyniku badania nasienia wskazującego na pogorszone parametry liczebności, ruchliwości, czy morfologii plemników (lub chromatyny plemnikowej) należy rozważyć, czy pacjent nie przechodził w okresie ostatnich 2-3 miesięcy chorób, którym towarzyszyła podwyższona temperatura ciała. U wielu pacjentów taki stan powoduje przejściowe pogorszenie jakości nasienia, które po pewnym okresie ulega poprawie. Jeśli w wywiadzie z pacjentem stwierdza się występowanie takich chorób, należy ponownie wykonać badanie nasienia po upływie ok. 3 miesięcy od momentu wystąpienia gorączki, co daje szansę na uzyskanie lepszego wyniku. Zobacz także: Wysoka gorączka, a jakość nasienia (ruchliwość i liczbność plemników oraz chromatyna plemnikowa)

UWAGI:

Bardzo ważna jest świadomość, że wyniki badania nasienia, w których parametry są poniżej normy, nie oznaczają od razu bezpłodności u mężczyzny. Znane są przypadki naturalnego poczęcia ciąży przez pacjentów ze znacznymi zaburzeniami parametrów nasienia np. liczebnością plemników ok. 2 mln/ml, czyli kilkakrotnie poniżej normy. Natomiast u pacjentów, u których parametry nasienia są nieznacznie poniżej normy, możliwość poczęcia dziecka naturalną drogą jest duża.

Z kolei prawidłowy wynik ogólnego badania nasienia nie świadczy ze 100% pewnością, że mężczyzna jest płodny i że problem z płodnością pary tkwi, gdzieś indziej. Inne, bardziej specyficzne testy (np. MAR Test, chromatyna plemnikowa) mogą wykazać, że w nasieniu są istotne nieprawidłowości, których nie sposób zaobserwować w ogólnym badaniu nasienia. Zobacz takżeDodatkowe testy i badania nasienia

Poza tym warto pamiętać, że jakość nasienia nie jest danemu pacjentowi „przypisana” raz na zawsze. U jednego pacjenta możliwe są fizjologiczne zmiany parametrów nasienia w czasie, a także ich zmiany pod wpływem różnych czynników zewnętrznych (stres, choroby, dieta, używki, mała aktywność fizyczna, czynniki szkodliwe związane z pracą itp). Dlatego opieranie diagnozy o pojedynczy wynik badania nasienia, w dodatku uzyskany we wcześniejszym okresie, nie powinno mieć miejsca. Zobacz także:Możliwa zmienność jakości nasienia w czasie u jednego pacjenta

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.), Renata Walczak-Jędrzejowska (dr n. med.)

Komentarze (74)

Tags: , , , , ,

Nomenklatura przydatna w interpretacji wyników

Opublikowany w 14 wrzesień 2011 przez blimusiek

Aspermia - Brak nasienia (brak ejakulacji lub ejakulacja wsteczna)
Asthenozoospermia - Odsetek plemników z ruchem postępowym poniżej wartości referencyjnej
Asthenoteratozoospermia - Odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłowa morfologią poniżej wartości referencyjnej
Azoospermia - Brak plemników w ejakulacie
Kryptozoospermia - Brak plemników w preparatach bezpośrednich, ale stwierdzana ich obecność w osadzie po odwirowaniu ejakulatu
Hemospermia (hematospermia) - Obecność erytrocytów w ejakulacie
Leukospermia (leukocytospermia, pyospermia) - Obecność leukocytów w ejakulacie powyżej wartości granicznej
Nekrozoospermia - Niski odsetek żywych plemników oraz wysoki plemników nieruchomych w ejakulacie
Normozoospermia - Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłową morfologią powyżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoasthenozoospermia - Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoasthenoteratozoospermia - Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoteratozoospermia - Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligozoospermia - Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) poniżej dolnych wartości referencyjnych
Seminogram – Innymi słowy, badanie nasienia
Teratozoospermia - Odsetek plemników z prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych

Komentarze (0)

Możliwa zmienność w jakości nasienia u jednego pacjenta

Tags: , , , , ,

Możliwa zmienność w jakości nasienia u jednego pacjenta

Opublikowany w 14 wrzesień 2011 przez blimusiek

Liczne badania dowiodły, że jakość nasienia u jednego mężczyzny może ulegać znacznym fizjologicznym zmianom w czasie. Dlatego też, ocena jakości nasienia u danego pacjenta na podstawie pojedynczego badania nasienia (seminogramu), jest jedynie orientacyjna. Powinny być przeprowadzone 2-3 badania w odstępie czasu 1-3 miesiące. Taka niejednoznaczność pojedynczego badania wynika z fizjologii męskiego układu rozrodczego i z wielości czynników, które mogą mieć wpływ na nasienie. Wśród tych czynników można wymienić m.in.:

  • okres wstrzemięźliwości płciowej przed oddaniem nasienia do badania;
  • wcześniejsza aktywność seksualna, częstość stosunków i masturbacji;
  • konieczność oddania nasienia w laboratorium (u niektórych pacjentów parametry nasienia mogą być nieznacznie słabsze z  tego powodu);
  • czynność gruczołów dodatkowych układu rozrodczego (pęcherzyków nasiennych, prostaty i tzw. gruczołów Cowper’a) produkujących płyn nasienny będący składnikiem plazmy nasienia;
  • rozmiar jąder;
  • przebyte choroby (w przeszłości i ostatnim czasie);
  • czynniki środowiskowe (narażenie na podwyższoną temperaturę, promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, stresy, otyłość, niektóre leki, dieta itp.).

Poniższe wykresy ilustrują wyniki liczebności plemników (lewa kolumna: liczba plemników na mililitr; prawa kolumna: liczba plemników na ejakulat) u 5 przykładowych pacjentów, u których wykonywano badania nasienia w określonym odstępie czasu (oś X).

Wykres zmienności

Źródło: WHO Laboratory Manual for the examination and processing of human semen, dzięki uprzejmości Schering Plough oraz Bayer Schering Pharma AG.

Z wykresów wynika jednoznacznie, że pobranie jednej próbki nasienia do analizy może prowadzić do błędnej interpretacji stanu pacjenta. Problem nie ma wielkiego znaczenia, jeśli jest to pacjent, którego wyniki są zawsze „w normie” jak w przypadku pacjenta nr 4 na powyższych rysunkach, natomiast u pacjenta nr 3 widać wyraźnie, że zależnie od czasu wykonania analizy, mógłby on zostać zakwalifikowany do pacjentów „w normie” lub „poniżej normy”.

Podobne wnioski wynikają z analizy poniższych wykresów dotyczących wyników badania nasienia dwóch pacjentów, u których badanie było powtarzane przez rok w odstępie 2 miesięcy. Linie przerywane na wykresach oznaczają wartość „norny” wg WHO 2010. Na obu wykresach widać, że zależnie od momentu przeprowadzenia badania  uzyskiwane były różne wyniki, czasem klasyfikujące pacjenta „w normie”, czasem „na granicy”, a czasem „poniżej normy”. Na wykresach tych widać, że nie tylko liczebność i koncentracja plemników jest parametrem zmiennym – ruchliwość postępowa oraz morfologia plemników także mogą się istotnie wahać.

Wykres zmiennosc nasienia

Źródło: obserwacje własne

Wykres zmiennosc nasienia 2

Źródło: obserwacje własne

Taka zmienność liczebności plemników nie dotyczy wszystkich pacjentów. Wielu mężczyzn ma relatywnie stabilne parametry przez lata, podczas gdy inni mogą mieć bardzo dużą zmienność parametrów.

Wyniki badania nasienia powinny być oceniane przez lekarza, który ma duże doświadczenie w diagnostyce męskiej niepłodności. Samo porównanie wartości poszczególnych parametrów z obowiązującymi normami WHO to za mało.  Konieczne jest szersze spojrzenie uwzględniające częstotliwość współżycia pacjenta, okres wstrzemięźliwości płciowej, czynniki środowiskowe, stan zdrowia, przebyte choroby, a także zależność poszczególnych parametrów nasienia pomiędzy sobą np. gdy liczba plemników kilkakrotnie przekracza normę, to niewielkie obniżenie odsetka plemników o prawidłowym ruchu, czy morfologii, nie ma tak dużego znaczenia.

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.), Renata Walczak-Jędrzejowska (dr n. med.)

Komentarze (0)

Tags: , ,

Palenie papierosów a chromatyna plemnikowa i jakość nasienia

Opublikowany w 15 wrzesień 2011 przez blimusiek

Pytanie, czy chromatyna plemnikowa i jakość nasienia są uszkadzane przez palenie papierosów nurtuje wiele par starających się o dziecko. Odpowiedzią na to pytanie mogą być wyniki uzyskane przez grupę chińskich naukowców, którzy przeprowadzili badania na temat wpływu palenia papierosów na wyniki analizy chromatyny plemnikowej – integralności DNA plemników oraz ich dojrzałości. Prawie 800 mężczyzn mających problemy z płodnością, których nasienie było analizowane na potrzeby tego badania podzielono na grupy w zależności od tego, jak dużo papierosów palili dziennie (= 20 papierosów dziennie), jak i od długości okresu przez który palili (= 10 lat). Mężczyźni niepalący stanowili osobną grupę. Za pomocą metody SCSA (badanie fragmentacji chromatyny plemnikowej) u mężczyzn w różnych grupach oceniano współczynnik DFI (indeks fragmentacji chromatyny) oraz dojrzałość plemników. Wyniki porównano z tradycyjnymi parametrami nasienia, takimi jak ruchliwość i morfologia plemników.

Okazało się, że w grupach mężczyzn palących ponad 20 papierosów dziennie oraz palących przez okres dłuższy niż 10 lat gorsza była ruchliwość progresywna oraz morfologia plemników. Ponadto pacjenci ci mieli mniejszą objętość nasienia. Dodatkowo wykazano, że chromatyna plemnikowa miała gorszą jakość (wyższy odsetek plemników z pofragmentowaną chromatyną oraz plemników niedojrzałych) u palaczy niż u mężczyzn niepalących, co świadczy o negatywnym wpływie palenia papierosów nawet w niewielkich ilościach i przez krótki czas na genetyczną jakość plemników.

Gdzie wykonać badanie chromatyny plemnikowej: link

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.)

Na podstawie: Niu, Z. H., Liu, J. B., Shi, T. Y., Yuan, Y., and Shi, H. J. [Impact of cigarette smoking on human sperm DNA integrity]. Zhonghua Nan Ke Xue  16, 300-304.

Komentarze (1)

WHO manual 1992 badanie nasienia

Tags: , , , ,

Obowiązujące i archiwalne „normy” badania nasienia

Opublikowany w 12 wrzesień 2011 przez blimusiek

WHO manual 2010 badanie nasienia 

Badanie nasienia – obowiązujące normy badania wprowadzone w 2010 roku.

 

WHO manual 1999 badanie nasienia

Badanie nasienia – archiwalne normy badania wprowadzone w 1999 roku (obecnie nie obowiązują).

 

WHO manual 1992 badanie nasienia

Badanie nasienia – archiwalne normy badania wprowadzone w 1992 roku (obecnie nie obowiązują).

Komentarze (0)

Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO

Tags: , , , , , ,

Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO

Opublikowany w 15 wrzesień 2011 przez blimusiek

WHO manual 2010 badanie nasienia

WHO manual 2010 badanie nasienia

Obecnie obowiązujące wartości referencyjne dla parametrów nasienia wg rekomendacji WHO (rok 2010)

Na wstępie należy zauważyć, że WHO nie ustanawia „norm” w parametrach nasienia a jedynie wyznacza tzw. wartości referencyjne, czyli takie wartości poszczególnych parametrów, które zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, w sposób statystyczny oznaczają, że pacjent z danymi wartościami ma szanse na osiągnięcie ciąży (zapłodnienie partnerki). Wartości te nie wyznaczają bynajmniej progu poniżej którego pacjent jest bezpłodny i nie może mieć dzieci – po prostu jego szanse są wtedy mniejsze.

Zobacz także: Interpretacja wyników badania nasienia.

 

 

Wartości referencyjne badania nasienia wg wytycznych WHO 2010:

Objętość nasienia:                        >= 1,5 ml

pH:                                                   >= 7,2

Czas upłynnienia:                         < 60 minut

Aglutynaty i agregaty plemników:            brak

Liczba plemników*:

- na 1 ml (koncentracja, gęstość)            >= 15 mln/ml (>= 15 * 106 / ml)

- w ejakulacie (całkowita)                        >= 39 mln / ejakulat (>= 39 * 106 / ejakulat)

Ruchliwość plemników:

- ogólna (ruch postępowy + ruch w miejscu)         >= 40 %

- ruch postępowy                                                            >= 32 %

Żywotność plemników:                                          >= 58 %

Morfologia plemników:                                          >= 4 %

Leukocyty (peroksydazo-dodatnie):                       < 1 mln/ml (< 1 * 106 / ml)

Wystarczy aby jeden z tych parametrów był powyżej normy, jednakże liczba plemników na cały ejakulat traktowana jest jako parametr o większym znaczeniu

Parametrami oznaczanymi w nasieniu jest też jego lepkość.

Testy dodatkowe:

MAR test:                                 < 50% ruchliwych plemników związanych z cząsteczkami (kuleczkami)

Immunobead test:              < 50% ruchliwych plemników związanych z cząsteczkami (kuleczkami)

Testy dodatkowe w płynie nasiennym:

Fruktoza:                                 >= 13 µmol/ejakulat

alpha-glukozydaza obojętna: >= 20mU/ejakulat

Cynk całkowity:                     >= 2,4 µmol/ejakulat

Komentarze (1)

Zapisz się do naszego newslettera

Aby zapisać się do newslettera, wpisz swój adres email poniżej. Otrzymasz email z informacją, jak potwierdzić subskrypcję.

Filmy