Archiwum Tagów | "liczebność"

<!--:pl-->Interpretacja wyników badania nasienia<!--:-->

Tags: , , , , , ,

Interpretacja wyników badania nasienia

Opublikowany w 18 września 2011 przez blimusiek

Prawidłowość poszczególnych parametrów nasienia ocenia się przede wszystkim w oparciu o wytyczne WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), które ulegały zmianom na przestrzeni lat w miarę pojawiania się nowych badań i obserwacji medycznych (Obowiązujące i archiwalne „normy” badania nasienia). Obecnie obowiązujące normy zostały wydane w roku 2010 i w skrócie wyglądają następująco:

  • liczebność plemników: >= 15 mln / ml lub >= 39 mln/ ejakulat;
  • żywotność plemników: >= 58% żywych plemników;
  • ruchliwość plemników: >= 32% plemników o ruchu postępowym;
  • morfologia plemników: >= 4% plemników o prawidłowej budowie.
  • pH: >= 7,2;
  • objętość ejakulatu: >= 1,5ml.

Całość norm znajduje się tutaj: Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO 2010

Tak więc jeśli wynik dla danego parametru jest wyższy niż przedstawione powyżej wartości to jest on traktowany jako dobry.

Nie mniej jednak wyniki badania nasienia powinny być oceniane w specyficzny sposób uwzględniający zależność poszczególnych parametrów pomiędzy sobą, a także częstotliwość współżycia seksualnego pacjenta czy okres jego wstrzemięźliwości płciowej. Szczególnie jeśli chodzi o wyniki wypadające poniżej zalecanych norm potrzebne jest szersze spojrzenie na cały wynik, a nie tylko na pojedynczy parametr.

Rozważmy kilka możliwych przykładów wyników badania nasienia:

  • wysoka liczba plemników przy niewielkich niedoborach w odsetkach plemników o prawidłowej morfologii, czy ruchliwości. Jeśli liczba plemników u danego pacjenta jest wysoka np. kilkukrotnie przekracza normę, to niedobory w odsetku plemników o prawidłowym ruchu, czy morfologii mogą być wyrównywane przez wyższą liczebność plemników. Np. przy liczebności 100 mln/ml i ruchliwości postępowej 29% (czyli liczebność w normie, ruchliwość poniżej normy) bezwzględna liczba plemników o prawidłowym ruchu jest większa niż u pacjenta, który ma 21mln/ml i ruchliwość 39% (oba parametry w normie). Tak więc, taki wynik nie jest powodem do niepokoju, a tym bardziej do diagnozowania niepłodności męskiej.
  • badanie nasienia wykonane po zbyt krótkim lub zbyt długim okresie wstrzemięźliwości płciowej. Pomimo tego, że zalecany czas wstrzemięźliwości płciowej, jaki powinien być zachowany przed oddaniem nasienia do badania jest ściśle określony (2-7 dni), to pacjenci często nie przestrzegają tego okresu. Dlatego bardzo ważne jest aby przy analizie wyników badania nasienia zwrócić uwagę na ten okres, gdyż może on mieć istotny wpływ na wynik. Jeśli pacjent przychodzi na badanie po zbyt krótkim okresie od ostatniego wytrysku (współżycie/masturbacja), to należy się spodziewać, że liczba plemników może być niższa niż ta, którą wykazałoby badanie wykonane po prawidłowym okresie wstrzemięźliwości. W zależności od okresu wstrzemięźliwości możliwe są dość znaczne zmiany w liczebności plemników np. z 10 mln/ml po 1 dniu wstrzemięźliwości do 25 mln/ml po 3 dniach. Takie różnice są możliwe, jednak nie zawsze istnieją. Podobne zafałszowanie wyniku może mieć miejsce, jeśli pacjent ma zbyt długi okres wstrzemięźliwości płciowej np. kilkanaście dni. W takich przypadkach można się spodziewać zwiększonej liczebności plemników,  jednakże ich ruchliwość, żywotność i morfologia mogą być wtedy gorsze.
  • intensywność współżycia seksualnego przed oddaniem nasienia do badania. Jeśli pacjent prowadzi bardzo intensywne życie seksualne (pod uwagę należy brać zarówno współżycie płciowe, jak i masturbację), a wyniki liczebności plemników są u niego poniżej normy, to te dwa fakty prawdopodobnie można powiązać. Mniejsza aktywność seksualna może wpłynąć na zwiększenie liczebności plemników w próbce przeznaczonej do badania na skutek ich „gromadzenia się” w układzie rozrodczym i pozwolić na uzyskanie prawidłowego wyniku badania nasienia. W takich przypadkach, jeśli para stara się o ciążę zasadne może okazać się  zmniejszenie intensywności współżycia np. w okresie niepłodnym, a przez to niejako „uzbieranie” odpowiedniej liczby plemników do wykorzystania w okresie płodnym u partnerki.Natomiast wśród pacjentów o małej intensywności współżycia płciowego, podobnie jak w wyżej opisanym przypadku zachowanie zbyt długiego okresu wstrzemięźliwości płciowej przed badaniem nasienia może prowadzić do zwiększenia liczby plemników kosztem ich jakości (zaburzeń ruchu lub/i budowy).
  • brak plemników w nasieniu (azoospermia) lub znaczna oligozoospermia. W takich przypadkach trzeba przede wszystkim zweryfikować, czy do badania zostało oddane całe nasienie. Taki wynik może się zdarzyć, jeśli część ejakulatu bogata w plemniki została utracona podczas próby oddania. Jeśli przy kolejnym oddaniu pacjent odda całe nasienie może się okazać, że jego wyniki są w normie. Przy wyniku świadczącym o bardzo złych parametrach nasienia uzasadnione jest powtórzenie badania w celu wykluczenia możliwości błędu przy oddaniu nasienia lub wykonaniu badania. Zobacz także: Azoospermia, czyli brak plemników w nasieniu
  • pogorszone parametry nasienia po przebyciu chorób, którym towarzyszyła podwyższona temperatura ciała. Po otrzymaniu wyniku badania nasienia wskazującego na pogorszone parametry liczebności, ruchliwości, czy morfologii plemników (lub chromatyny plemnikowej) należy rozważyć, czy pacjent nie przechodził w okresie ostatnich 2-3 miesięcy chorób, którym towarzyszyła podwyższona temperatura ciała. U wielu pacjentów taki stan powoduje przejściowe pogorszenie jakości nasienia, które po pewnym okresie ulega poprawie. Jeśli w wywiadzie z pacjentem stwierdza się występowanie takich chorób, należy ponownie wykonać badanie nasienia po upływie ok. 3 miesięcy od momentu wystąpienia gorączki, co daje szansę na uzyskanie lepszego wyniku. Zobacz także: Wysoka gorączka, a jakość nasienia (ruchliwość i liczbność plemników oraz chromatyna plemnikowa)

UWAGI:

Bardzo ważna jest świadomość, że wyniki badania nasienia, w których parametry są poniżej normy, nie oznaczają od razu bezpłodności u mężczyzny. Znane są przypadki naturalnego poczęcia ciąży przez pacjentów ze znacznymi zaburzeniami parametrów nasienia np. liczebnością plemników ok. 2 mln/ml, czyli kilkakrotnie poniżej normy. Natomiast u pacjentów, u których parametry nasienia są nieznacznie poniżej normy, możliwość poczęcia dziecka naturalną drogą jest duża.

Z kolei prawidłowy wynik ogólnego badania nasienia nie świadczy ze 100% pewnością, że mężczyzna jest płodny i że problem z płodnością pary tkwi, gdzieś indziej. Inne, bardziej specyficzne testy (np. MAR Test, chromatyna plemnikowa) mogą wykazać, że w nasieniu są istotne nieprawidłowości, których nie sposób zaobserwować w ogólnym badaniu nasienia. Zobacz takżeDodatkowe testy i badania nasienia

Poza tym warto pamiętać, że jakość nasienia nie jest danemu pacjentowi „przypisana” raz na zawsze. U jednego pacjenta możliwe są fizjologiczne zmiany parametrów nasienia w czasie, a także ich zmiany pod wpływem różnych czynników zewnętrznych (stres, choroby, dieta, używki, mała aktywność fizyczna, czynniki szkodliwe związane z pracą itp). Dlatego opieranie diagnozy o pojedynczy wynik badania nasienia, w dodatku uzyskany we wcześniejszym okresie, nie powinno mieć miejsca. Zobacz także:Możliwa zmienność jakości nasienia w czasie u jednego pacjenta

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.), Renata Walczak-Jędrzejowska (dr n. med.)

93 komentarze

Tags: , , , ,

Lepsze nasienie u ojców bliźniaków

Opublikowany w 23 stycznia 2013 przez eliza

Ciekawych informacji na temat ojców bliźniaków dostarczyło badanie duńskich naukowców opisane w 2007 roku. Otóż wykazali oni, że ojcowie bliźniaków mają lepsze parametry nasienia w porównaniu do ojców dzieci z ciąż pojedynczych. Ojcowie bliźniaków mieli o kilkanaście punktów procentowych wyższą ruchliwość plemników oraz o kilka punktów procentowych lepszą morfologię plemników. Także koncentracja plemników o tych mężczyzn była wyższa. Co ciekawe, dotyczyło to przede wszystkim ojców bliźniaków dwujajowych.
Wyniki te potwierdziły teorię, że uzyskiwanie ciąż bliźniaczych jest miernikiem płodności, co dodatkowo jest także wspierane przez wyniki innych badań pokazujące, że odsetek ciąż bliźniaczych u mężczyzn z obniżonym potencjałem płodności jest także obniżony.

Na podstawie: Hum Reprod. 2007 Mar;22(3):751-5. Epub 2006 Nov 29. Twin pregnancy possibly associated with high semen quality. Asklund C, Jensen TK, Jørgensen N, Tabor A, Sperling L, Skakkebaek NE.

Komentarze (0)

Komora Maklera

Tags: ,

Łatwa ocena liczby i ruchliwości plemników – komora Maklera

Opublikowany w 19 kwietnia 2012 przez eliza

Najnowszy podręcznik WHO rekomenduje użycie rozszerzonej komory Neubauera do oceny koncentracji plemników w próbce nasienia. Istnieją jednak także inne możliwości służące rutynowej ocenie koncentracji plemników w manualnej ocenie jakości nasienia. Jedną z nich jest użycie komory Maklera. Komora Maklera składa się z 3 elementów: obsadki utrzymującej komorę na stoliku mikroskopu, części na którą nakrapla się próbkę nasienia i elementu nakrywającego, na którym umieszczona jest siatka zliczeniowa składająca się ze 100 jednakowych kwadratów połączony w jeden duży kwadrat (małe kwadraty w układzie 10 x 10). Komora Maklera zawiera tylko jedną taką siatkę o boku 1 mm. Poza obrębem siatki widoczne jest także pole nie zawierające żadnej podziałki, jednak całkowita powierzchnia preparatu obserwowana w komorze Maklera jest mniejsza niż obserwowana przy wykonaniu preparatu na szkiełku mikroskopowym i nakryciu go szkiełkiem nakrywkowym o standardowych wymiarach (22 x 22 mm).

Komora Maklera

Komora Maklera

Komora Maklera jest bardzo prosta w użyciu. Ocena koncentracji przy jej pomocy nie wymaga wykonywania rozcieńczeń, a jedynie unieruchomienia plemników (przez ogrzanie), co eliminuje szereg ewentualnych błędów wynikających z niewłaściwego wykonywania rozcieńczeń, a także zaoszczędza czas na przygotowanie preparatu. Po drugie przeliczenie liczby zliczonych w komorze Maklera plemników na ich koncentrację w nasieniu jest bardzo proste – liczba plemników zliczona w 10 małych kwadratach odpowiada koncentracji plemników w milionach na mililitr nasienia. Tym samym jeśli pod mikroskopem zliczane są plemniki z całej siatki to ich koncentrację uzyskuje się przez podzielenie uzyskanej liczby przez 10. Prostota wyliczania koncentracji eliminuje błędy wynikające z kolei np. z niewłaściwego zastosowania wzorów.

W praktyce, komora Maklera jest też wygodnym narzędziem do oceny ruchliwości plemników, ze względu na to że pole widzenia jest podzielone na niewielkie kwadraty, a jednocześnie jej głębokość nie ogranicza ruchliwości plemników i nie powoduje nakładania się obrazów na różnych głębokościach preparatu. Podział pola widzenia na kwadraty ułatwia zliczanie plemników o różnych typach ruchu w kolejnych niewielkich polach w danym momencie, dzięki czemu trudniej jest przeszacować ruchliwość postępową, co zdarza się w preparatach bez „podziałki”. Takie zawyżanie liczby plemników o ruchu postępowym zdarza się na skutek zliczania plemników „wpływających” w pole widzenia i najczęściej zdarza się przy znacznej koncentracji i ruchliwości plemników. W komorze Maklera można także zaobserwować występowanie komórek okrągłych, agregatów czy aglutynatów (Zobacz także: Aglutynacja plemników), pasm śluzu itp. elementów obserwowanych rutynowo podczas wstępnej oceny nasienia w preparacie bezpośrednim.

Pomimo, że metoda oceny koncentracji plemników za pomocą komory Maklera nie jest wymieniana jako jedna z rekomendowanych przez podręcznik WHO z 2010 roku, to jej zastosowanie może okazać się bardzo praktyczne, szczególnie w laboratoriach określających parametry nasienia dla własnych potrzeb (np. na potrzeby procedur wspomaganego rozrodu (ICSI, IVF, inseminacja domaciczna), kwalifikacji do programów dawstwa nasienia czy bankowania nasienia). Tym bardziej, że liczne badania dowiodły iż porównanie wyników koncentracji plemników uzyskiwane przy pomocy komory Maklera i komory Neubauera są porównywalne [1-2], szczególnie w przypadkach pacjentów z wysokimi wartościami koncentracji plemników. Ewentualne rozbieżności mogą wystąpić w grupie pacjentów z oligozoospermią. Poza tym w grupie z wysoką koncentracją plemników drobne różnice (rzędu kilku milionów na mililitr) w koncentracji plemników mają także mniejsze znaczenie kliniczne, co w pewnym sensie usprawiedliwia mniejszą precyzję wyniku.

Istotne uwagi praktyczne:
– ruchliwość za pomocą komory Maklera należy oceniać niezwłocznie po naniesieniu próbki do komory i jej przykryciu. Z upływem czasu plemniki ruchliwe mogę gromadzić się w siatce komory, w której zlicza się plemniki;
– w przypadkach niższej koncentracji plemników liczba plemników obecnych w siatce może być zbyt mała dla prawidłowego procentowego określenia ruchliwości czy koncentracji. W praktyce dotyczy to przypadków w których w siatce zlicza się mniej niż 200 plemników (w przeliczeniu oznacza to koncentrację poniżej 20 milionów na mililitr);
– do oceny koncentracji plemników konieczne jest ich unieruchomienie najlepiej przez ogrzanie próbki w gorącej wodzie. Zliczanie plemników bez wcześniejszego unieruchomienia powoduje zafałszowanie wyniki, które jest tym większe im wyższa jest koncentracja i ruchliwość;
– przed użyciem do oceny ruchliwości komorę dobrze jest ogrzać (np. w inkubatorze), aby nie nakładać próbki na zimne szkoło co mogłoby spowodować pogorszenie ruchliwości;
– nie jest konieczne określenie pola powierzchni widzenia mikroskopu (które powinno być wykonane na potrzeby użytkowania komory Neubauera w celu prawidłowego wyboru rozcieńczenia na podstawie obserwacji danej liczby plemników w polu widzenia).

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med), Katarzyna Marchlewska (dr n. med.)

Bibliografia:
1. Marchlewska, K., et al., Comparison of the precision in determination of human sperm concentration between and improved Neubauer haematocytometer and Makler counting chamber. Clinical and Experimental Medical Letters, 2010. 51(2).
2. Cardona-Maya, W., J. Berdugo, and A. Cadavid, [Comparing the sperm concentration determined by the Makler and the Neubauer chambers]. Actas Urol Esp, 2008. 32(4): p. 443-5.

Komentarze (0)

Próbki z nasieniem

Tags: , ,

Azoospermia, czyli brak plemników

Opublikowany w 19 września 2011 przez blimusiek

Termin azoospermia oznacza całkowity brak plemników w ejakulacie (w nasieniu). Stwierdza się go na podstawie badania ogólnego nasienia (seminogramu). Na początku badania nasienia ocenia się preparat bezpośredni (kropla nasienia naniesiona na szkiełko mikroskopowe i  oglądana pod powiększeniem 200-400x) i jeśli nie stwierdza się w nim plemników nasienie odwirowuje się w wirówce. Postępuje się tak, gdyż wirowanie powoduje zgromadzenie plemników (a także innych komórek znajdujących się w nasieniu np. leukocytów, młodszych komórek spermatogenezy) w osadzie, a przez to ich zagęszczenie. Jeśli w nasieniu jest bardzo mało plemników, to można ich nie zauważyć w preparacie bezpośrednim, ale w osadzie powinny być łatwiej dostrzeżone. Jeśli również w osadzie nie stwierdza się obecności plemników, to można podejrzewać azoospermię. Jeśli natomiast w osadzie obserwuje się plemniki (których nie było widać w preparacie bezpośrednim) to mówimy o kryptozoospermii.

W ocenie makroskopowej nasienia można podejrzewać azoospermię lub ciężką oligozoospermię, jeśli próbka nasienia jest przezroczysta. Jednak w celu potwierdzenia tego podejrzenia niezbędna jest analiza mikroskopowa.

Próbki z nasieniem

Zdjęcie przedstawia dwie probówki zawierające nasienie. Nasienie w probówce po lewej stronie jest przezroczyste i pochodzi od pacjenta z azoospermią. Nasienie w probówce po prawej stronie pochodzi od pacjenta z prawidłową liczebnością plemników.

Po stwierdzeniu takiego wyniku trzeba najpierw rozważyć, czy nasienie do badania zostało prawidłowo oddane, a w szczególności czy zostało oddane w całości. Podobne kroki należy podjąć także wtedy, gdy wynik badania ogólnego wskazuje na oligozoospermię. Ponieważ plemniki są nierównomiernie rozmieszczone w całej objętości ejakulatu, przy braku części ejakulatu może się zdarzyć, że do analizy zostanie oddana część nie zawierająca plemników. Poza tym, uzyskując taki wynik, badanie należy bezwzględnie powtórzyć, aby ostatecznie potwierdzić wynik.

Jeśli wynik potwierdzający azoospermię jest pewny, należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia przyczyn takiego stanu. Generalnie przyczyny mogą mieć dwojaki charakter:

  • jądrowy (brak lub bardzo niska produkcja plemników w jądrach). Przyczyną braku plemników mogą być: zaburzenia hormonalne (nadmiar estrogenów, androgenów, prolaktyny, czy też niedobór gonadotropin i GnRH), uszkodzenie kanalików plemnikotwórczych po zapaleniu, napromieniowaniu, niektórych lekach (np. przeciwnowotworowych), nowotwory jąder, zaburzenia rozwoju jąder spowodowane zaburzeniami genetycznymi (z. Klinefeltera, mutacje odcinka AZF chromosomu Y) lub czynnikami środowiskowymi, które uszkadzają jądra w okresie płodowym (np. ksenoestrogeny – substancje o działaniu estrogenopodobnym).
  • pozajądrowy (niedrożność dróg wyprowadzających nasienie). Niedrożność dróg wyprowadzających ma zwykle miejsce w najądrzu lub nasieniowodzie. Może być ona nabyta np. po zapaleniu lub urazie, a także wrodzona.

Przyczyną azoopermii (oraz oligozoospermii) są często zaburzenia genetyczne np. mutacje w receptorach androgenowych, mutacje lub mikrodelecje w regionie AZF długiego ramienia chromosomu Y, mutacja genu CFTR (gen na chromosomie 7 odpowiedzialny za nosicielstwo mukowiscydozy, związany także z wrodzonymi zaburzeniami w budowie nasieniowodów), czy zaburzenia kariotypu (Zespół Klinefelter’a, Zespół Kallman’a, Zespół Pradera-Willego). Przyczyną mogą być także choroby podwzgórza i przysadki prowadzące do niedoborów produkcji gonadotropin (LH i FSH) oraz gonadoliberyny (GnRH).

Diagnostyka w przypadku azoospermii (poza badaniem ogólnym nasienia oraz diagnostyką genetyczną) rozpoczyna się od wywiadu oraz badania przedmiotowego. Metodami diagnostycznymi wdrażanymi na tym etapie są badania hormonalne, a także USG jąder oraz biopsja jąder. Biopsja jądra polegająca na pobraniu tkanki z jądra metodą operacyjną (wycinek wielkości ziarnka ryżu) lub poprzez nakłucie igłą i ocenie wycinka pod mikroskopem. W specjalnie przygotowanym preparacie mikroskopowym można zobaczyć, czy w jądrze dochodzi do produkcji plemników, czy też produkcja ta jest zatrzymana i na jakim etapie. Istnieje też możliwość, że w jądrze nie ma w ogóle komórek płciowych (prekursorów plemników) – mamy wtedy do czynienia z tzw. zespołem samych komórek Sertoliego, który świadczy o bezpłodności. Jeśli jednak okaże się, że w jądrach są produkowane plemniki, to przyczyna ich braku w ejakulacie leży najprawdopodobniej w niedrożności dróg wyprowadzających nasienie. W takich przypadkach można rozważać próbę udrożnienia kanałów wyprowadzających nasienie, jednak nie we wszystkich przypadkach jest to możliwe i skuteczne.
Dalsza diagnostyka pacjenta z azoospermią lub znaczną oligozoospermią jest też wskazana ze względu na to, iż przyczyną takiego stanu mogą być nowotwory jądra, dlatego nawet u mężczyzn nie starających się danej chwili o potomstwo, nie powinno się tego stanu lekceważyć.

Jeśli pacjent z azoospermią wyraża chęć posiadania biologicznego potomstwa, możliwe jest pobranie plemników bezpośrednio z jąder (TESE – ang. testicular sperm extraction) lub z najądrzy (MESA – ang. microsurgical epididymal sperm aspiration) i podanie ich do komórek jajowych partnerki w celu zapłodnienia (metoda zapłodnienia in vitro tzw. ICSI lub ewentualnie klasyczny IVF jeżeli plemniki pobrane z najądrza wykazują ruch i są uzyskane w wystarczającej liczbie). Choć stosowanie takich metod doprowadza do ciąży i urodzenia dzieci, to jednak są one mniej skuteczne niż klasyczne in vitro czy ICSI wykonywane z plemników uzyskanych z nasienia. W przypadkach braku plemników w jądrze istnieją też metody zapładniania komórek jajowych komórkami prekursorowymi dla plemników (np. niedojrzałymi spermatydami), jednak są one jeszcze mniej skuteczne.

Aby z pełną świadomością podjąć decyzję o wykorzystaniu plemników lub komórek uzyskanych od mężczyzn z azoospermią (i ciężką oligozoospermią) do zapłodnienia, powinno się wykonać  badania genetyczne pacjenta np. badania kariotypu, mutacji genów  AZF. Ich wyniki mogą pomóc przy szacowaniu szans powodzenia w uzyskaniu ciąży przy użyciu tych komórek.

22 komentarze

Tags: , , , , ,

Nomenklatura przydatna w interpretacji wyników

Opublikowany w 14 września 2011 przez blimusiek

Aspermia – Brak nasienia (brak ejakulacji lub ejakulacja wsteczna)
Asthenozoospermia – Odsetek plemników z ruchem postępowym poniżej wartości referencyjnej
Asthenoteratozoospermia – Odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłowa morfologią poniżej wartości referencyjnej
Azoospermia – Brak plemników w ejakulacie
Kryptozoospermia – Brak plemników w preparatach bezpośrednich, ale stwierdzana ich obecność w osadzie po odwirowaniu ejakulatu
Hemospermia (hematospermia) – Obecność erytrocytów w ejakulacie
Leukospermia (leukocytospermia, pyospermia) – Obecność leukocytów w ejakulacie powyżej wartości granicznej
Nekrozoospermia – Niski odsetek żywych plemników oraz wysoki plemników nieruchomych w ejakulacie
Normozoospermia – Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłową morfologią powyżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoasthenozoospermia – Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoasthenoteratozoospermia – Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z ruchem postępowym i prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligoteratozoospermia – Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) oraz odsetek plemników z prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych
Oligozoospermia – Liczba plemników w ejakulacie (lub ich koncentracja) poniżej dolnych wartości referencyjnych
Seminogram – Innymi słowy, badanie nasienia
Teratozoospermia – Odsetek plemników z prawidłową morfologią poniżej dolnych wartości referencyjnych

Komentarze (0)

<!--:pl-->Możliwa zmienność w jakości nasienia u jednego pacjenta<!--:-->

Tags: , , , , ,

Możliwa zmienność w jakości nasienia u jednego pacjenta

Opublikowany w 14 września 2011 przez blimusiek

Liczne badania dowiodły, że jakość nasienia u jednego mężczyzny może ulegać znacznym fizjologicznym zmianom w czasie. Dlatego też, ocena jakości nasienia u danego pacjenta na podstawie pojedynczego badania nasienia (seminogramu), jest jedynie orientacyjna. Powinny być przeprowadzone 2-3 badania w odstępie czasu 1-3 miesiące. Taka niejednoznaczność pojedynczego badania wynika z fizjologii męskiego układu rozrodczego i z wielości czynników, które mogą mieć wpływ na nasienie. Wśród tych czynników można wymienić m.in.:

  • okres wstrzemięźliwości płciowej przed oddaniem nasienia do badania;
  • wcześniejsza aktywność seksualna, częstość stosunków i masturbacji;
  • konieczność oddania nasienia w laboratorium (u niektórych pacjentów parametry nasienia mogą być nieznacznie słabsze z  tego powodu);
  • czynność gruczołów dodatkowych układu rozrodczego (pęcherzyków nasiennych, prostaty i tzw. gruczołów Cowper’a) produkujących płyn nasienny będący składnikiem plazmy nasienia;
  • rozmiar jąder;
  • przebyte choroby (w przeszłości i ostatnim czasie);
  • czynniki środowiskowe (narażenie na podwyższoną temperaturę, promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, stresy, otyłość, niektóre leki, dieta itp.).

Poniższe wykresy ilustrują wyniki liczebności plemników (lewa kolumna: liczba plemników na mililitr; prawa kolumna: liczba plemników na ejakulat) u 5 przykładowych pacjentów, u których wykonywano badania nasienia w określonym odstępie czasu (oś X).

Wykres zmienności

Źródło: WHO Laboratory Manual for the examination and processing of human semen, dzięki uprzejmości Schering Plough oraz Bayer Schering Pharma AG.

Z wykresów wynika jednoznacznie, że pobranie jednej próbki nasienia do analizy może prowadzić do błędnej interpretacji stanu pacjenta. Problem nie ma wielkiego znaczenia, jeśli jest to pacjent, którego wyniki są zawsze „w normie” jak w przypadku pacjenta nr 4 na powyższych rysunkach, natomiast u pacjenta nr 3 widać wyraźnie, że zależnie od czasu wykonania analizy, mógłby on zostać zakwalifikowany do pacjentów „w normie” lub „poniżej normy”.

Podobne wnioski wynikają z analizy poniższych wykresów dotyczących wyników badania nasienia dwóch pacjentów, u których badanie było powtarzane przez rok w odstępie 2 miesięcy. Linie przerywane na wykresach oznaczają wartość „norny” wg WHO 2010. Na obu wykresach widać, że zależnie od momentu przeprowadzenia badania  uzyskiwane były różne wyniki, czasem klasyfikujące pacjenta „w normie”, czasem „na granicy”, a czasem „poniżej normy”. Na wykresach tych widać, że nie tylko liczebność i koncentracja plemników jest parametrem zmiennym – ruchliwość postępowa oraz morfologia plemników także mogą się istotnie wahać.

Wykres zmiennosc nasienia

Źródło: obserwacje własne

Wykres zmiennosc nasienia 2

Źródło: obserwacje własne

Taka zmienność liczebności plemników nie dotyczy wszystkich pacjentów. Wielu mężczyzn ma relatywnie stabilne parametry przez lata, podczas gdy inni mogą mieć bardzo dużą zmienność parametrów.

Wyniki badania nasienia powinny być oceniane przez lekarza, który ma duże doświadczenie w diagnostyce męskiej niepłodności. Samo porównanie wartości poszczególnych parametrów z obowiązującymi normami WHO to za mało.  Konieczne jest szersze spojrzenie uwzględniające częstotliwość współżycia pacjenta, okres wstrzemięźliwości płciowej, czynniki środowiskowe, stan zdrowia, przebyte choroby, a także zależność poszczególnych parametrów nasienia pomiędzy sobą np. gdy liczba plemników kilkakrotnie przekracza normę, to niewielkie obniżenie odsetka plemników o prawidłowym ruchu, czy morfologii, nie ma tak dużego znaczenia.

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.), Renata Walczak-Jędrzejowska (dr n. med.)

Komentarze (0)

<!--:pl-->Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO<!--:-->

Tags: , , , , , ,

Wartości referencyjne w badaniu nasienia wg WHO

Opublikowany w 15 września 2011 przez blimusiek

WHO manual 2010 badanie nasienia

WHO manual 2010 badanie nasienia

Obecnie obowiązujące wartości referencyjne dla parametrów nasienia wg rekomendacji WHO (rok 2010)

Na wstępie należy zauważyć, że WHO nie ustanawia „norm” w parametrach nasienia a jedynie wyznacza tzw. wartości referencyjne, czyli takie wartości poszczególnych parametrów, które zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, w sposób statystyczny oznaczają, że pacjent z danymi wartościami ma szanse na osiągnięcie ciąży (zapłodnienie partnerki). Wartości te nie wyznaczają bynajmniej progu poniżej którego pacjent jest bezpłodny i nie może mieć dzieci – po prostu jego szanse są wtedy mniejsze.

Zobacz także: Interpretacja wyników badania nasienia.

 

 

Wartości referencyjne badania nasienia wg wytycznych WHO 2010:

Objętość nasienia:                        >= 1,5 ml

pH:                                                   >= 7,2

Czas upłynnienia:                         < 60 minut

Aglutynaty i agregaty plemników:            brak

Liczba plemników*:

– na 1 ml (koncentracja, gęstość)            >= 15 mln/ml (>= 15 * 106 / ml)

– w ejakulacie (całkowita)                        >= 39 mln / ejakulat (>= 39 * 106 / ejakulat)

Ruchliwość plemników:

– ogólna (ruch postępowy + ruch w miejscu)         >= 40 %

– ruch postępowy                                                            >= 32 %

Żywotność plemników:                                          >= 58 %

Morfologia plemników:                                          >= 4 %

Leukocyty (peroksydazo-dodatnie):                       < 1 mln/ml (< 1 * 106 / ml)

Wystarczy aby jeden z tych parametrów był powyżej normy, jednakże liczba plemników na cały ejakulat traktowana jest jako parametr o większym znaczeniu

Parametrami oznaczanymi w nasieniu jest też jego lepkość.

Testy dodatkowe:

MAR test:                                 < 50% ruchliwych plemników związanych z cząsteczkami (kuleczkami)

Immunobead test:              < 50% ruchliwych plemników związanych z cząsteczkami (kuleczkami)

Testy dodatkowe w płynie nasiennym:

Fruktoza:                                 >= 13 µmol/ejakulat

alpha-glukozydaza obojętna: >= 20mU/ejakulat

Cynk całkowity:                     >= 2,4 µmol/ejakulat

Komentarze (1)

Zapisz się do naszego newslettera

Aby zapisać się do newslettera, wpisz swój adres email poniżej. Otrzymasz email z informacją, jak potwierdzić subskrypcję.

Filmy