Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie morfologii (budowy) plemników

29 stycznia 2019
Zdjęcie przedstawia utrwalony i wybarwiony preparat mikroskopowy widziany w powiększeniu 1000x, przygotowany w celu oceny prawidłowości morfologii plemników.

Może być tak, że po przeczytaniu tego opracowania niejeden doświadczony diagnosta złapie się za głowę ze słowami „(…) że ja tego wcześniej nie zauważyłam/em!” (co było zresztą i moim udziałem przy opracowywaniu tej listy)… jednocześnie z góry gratuluję tym czytelnikom, którzy żadnego z tych błędów nie popełniają. A chodzi tu o to, że wieloetapowość, subiektywność i złożoność wykonania badania nasienia powoduje możliwość popełnienia wielu (często błahych, irytujących i tak prostych, że aż niewiarygodnych) błędów. A ponieważ znane wszystkim przysłowie głosi, że człowiek uczy się na błędach, dobrze byłoby o tych potencjalnych błędach przynajmniej pomyśleć. Dlatego poniżej przedstawiamy listę błędów, których popełnienie przy ocenie koncentracji, liczby plemników, ich morfologii, żywotności czy ruchliwości może zafałszować uzyskiwane przez nas w pocie czoła wyniki – lista opracowana jest na podstawie zaleceń WHO oraz własnych doświadczeń.

Poniżej lista potencjalnych błędów popełnianych w trakcie badania nasienia przy ocenie morfologii (budowy) plemników:

– niewłaściwie utrzymany sprzęt lub złe jego ustawienie (zabrudzony mikroskop, niedostateczne światło);

– używanie niewłaściwego (zbyt małego) powiększenia – zaleca się oglądanie morfologii plemników przy powiększeniu 1000x;

– nie używanie immersji;

– ocena morfologii plemników w preparacie przyżyciowym (np. tym samym, w którym ocenia się ruchliwość lub żywotność);

– brak ścisłych kryteriów oceny morfologii (związany z brakiem szkolenia, wpływem innych osób w czasie wykonywania oceny) – więcej informacji, jak wygląda „plemnik idealny” znajduje się tutaj: Budowa plemnika

– niedostateczne wymieszanie próbki przed wykonaniem rozmazu;

– niewłaściwe wykonanie preparatu/rozmazu – za gruby (może powodować nakładanie się plemników) lub zbyt cienki (może spowodować, że trudno jest znaleźć dostateczną liczbę plemników) preparat; “pchanie” kropli nasienia za pomocą szkiełka rozmazującego, zamiast jej “ciągnięcia” (może powodować szkodzenie prawidłowych plemników);

– ocenianie plemników zbyt blisko krawędzi szkiełka nakrywkowego (gdzie mogą pojawiać się jakieś artefakty wynikające z lokalizacji);

– niewłaściwy dobór barwienia lub niewłaściwa technika barwienia (niedobarwione plemniki lub zbyt mocno zabarwione plemniki, niedostateczne wybarwienie akrosomów, wstawek, witek, zbyt ciemne tło) – WHO 2010 zaleca 3 barwienia: Papanicolau, Diff Quick i Shorra;

– ocenianie plemników, które nie są ułożone płasko (znajdujących się w tzw. bocznym widoku, ang. side view) – zwykle będą one ocenione jako nieprawidłowe;

– ocenianie plemników zachodzących jedne na drugie (a przez to nie zawsze dobrze widocznych);

– nie ocenianie wszystkich plemników w wybranym polu widzenia, a wybieranie plemników do oceny (np. tych „ładniejszych”, albo takich co do których nie ma wątpliwości do której grupy je zaliczyć);

– kończenie zliczania na wielokrotności 100 podczas gdy całe wybrane pole widzenia nie jest jeszcze ocenione;

– ocenianie preparatów wyblakłych (jeśli są długo przechowywane);

– błędy matematyczne (np. przy wyliczaniu odsetka pojawiające się w przypadkach, kiedy zliczanie jest do liczby innej niż wielokrotności 100);

– niesprawny sumator (np. zacinający się sumator może doprowadzić do tego, że część plemników nie zostanie uwzględniona w obliczeniach, pomimo iż osobie oceniającej wydaje się, że je policzyła; niesprawny jeden przycisk sumatora może spowodować zafałszowanie uzyskanego odsetka).

 

Zobacz także listy potencjalnych błędów popełnianych przy ocenie innych parametrów w trakcie badania nasienia:

Potencjalne błędy popełniane przy ocenie koncentracji plemników i całkowitej liczby plemników

Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie żywotności plemników

Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie ruchliwości plemników

 

Opracowanie: Eliza Filipiak (dr n. med.)

Udostępnij

Z0BACZ TAKŻE

Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie koncentracji plemników i całkowitej liczby plemników

Jak wiadomo, manualna (ale także komputerowo wspomagana) analiza nasienia (badanie nasienia) jest oceną... Więcej →

Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie ruchliwości plemników

Mówi się, że człowiek uczy się na błędach (najlepiej na cudzych, ale zdarza się też że na swoich...).... Więcej →

Eozyna - plemniki pod mikroskopem

Potencjalne błędy popełniane w trakcie badania nasienia przy ocenie żywotności plemników

Ze względu na to, że badanie nasienia, zarówno wykonywane metodą manualną jak i komputerowo wspomaganą jest... Więcej →

Możliwa zmienność w jakości nasienia u jednego pacjenta

Liczne badania dowiodły, że jakość nasienia u jednego mężczyzny może ulegać znacznym fizjologicznym... Więcej →

Błędy najczęściej popełniane przy interpretacji wyniku ogólnego badania nasienia

Sama analiza nasienia nie jest zadaniem prostym, tak samo jak nie zawsze prosta jest interpretacja... Więcej →

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *